Gewoon anders bedraad.

Dit is onze campagneslogan waar we het bewustzijn rond ADHD groter willen maken. ADHD is niet zomaar ‘drukker’ of ‘chaotisch’ zijn, maar een andere bedrading in de hersenen die ervoor zorgt dat we mensen met ADHD in hun sterktes kunnen coachen, op een andere manier, anders bedraad.

1. ADHD komt meer voor dan vroeger

De vraag in welke mate ADHD voorkomt onder de bevolking, is niet eenvoudig te beantwoorden. Internationaal gaat men ervan uit dat 5 tot 8 % van de schoolgaande kinderen en jongeren ADHD
heeft en 3 tot 4 % van de volwassenen. Er is echter geen reden om aan te nemen dat er nu meer personen met ADHD zouden zijn dan vroeger. Het is wel zo dat personen met ADHD vandaag sneller in moeilijkheden kunnen komen dan vroeger. Dit is onder andere het gevolg van de hogere verwachtingen en eisen op school en in de maatschappij. Personen met aanleg voor ADHD hebben moeite om aan die normen te voldoen. Ze zullen de stoornis dan ook sneller zichtbaar ontwikkelen.

Daarnaast wordt ADHD tegenwoordig vaker gediagnosticeerd dan vroeger, waardoor het lijkt
alsof het steeds vaker voorkomt. Dit komt onder andere door veranderingen in de diagnostische
criteria in recentere versies van de DSM. Ook de toegenomen bekendheid en bewustwording van
ADHD, bijvoorbeeld via sociale media, speelt hierin een rol. Omdat de diagnose wordt gesteld op
basis van klinische signalen en symptomen – en niet op basis van strikt objectieve biomarkers – leidt meer awareness er logischerwijs toe dat ADHD vaker herkend en gediagnosticeerd wordt.

= FABEL

2. ADHD is erfelijk

ADHD is voor 70 % genetisch bepaald en dus grotendeels aangeboren. Erfelijkheid speelt
de belangrijkste rol en het is dus niet verwonderlijk dat je vaak hoort dat ADHD ‘in de familie
zit’.

30 % van het ontstaan van ADHD wordt door andere oorzaken verklaard. Omstandigheden
tijdens de zwangerschap of bevalling, die verband houden met zuurstofgebrek, verhogen het
risico op ADHD. Vroeggeboorte is ook een risicofactor. Roken of alcoholgebruik tijdens de
zwangerschap en blootstelling aan bepaalde giftige stoffen tijdens de eerste levensjaren
kunnen ADHD mee veroorzaken.
Men gaat ervan uit dat het meestal gaat om een combinatie van genetische factoren en
uitlokkende factoren die aan de basis liggen van het voorkomen van ADHD.

= FEIT

3. Enkel kinderen kunnen ADHD hebben

Vroeger werd aangenomen dat volwassenen geen ADHD kunnen hebben. Ondertussen
weten we dat ongeveer 6 op de 10 van de volwassenen die als kind ADHD hadden, op oudere leeftijd problemen blijven hebben; vnl. innerlijke onrust, aandachts- en organisatieproblemen. Doordat volwassenen meer keuzes kunnen maken om hun eigen leven in te vullen, kunnen de ADHD-kenmerken minder opvallen en hebben ze er mogelijks minder last van.

= FABEL

4. Methylfenidaat werkt verslavend bij kinderen met ADHD

Methylfenidaat is een centraal stimulerend middel dat qua structuur en farmacologische werking
verwant is aan amfetamine. Hoewel methylfenidaat vanwege de kans op afhankelijkheid en misbruik
valt onder de Wet op de verdovende middelen, is bij normaal gebruik bij ADHD geen neiging tot afhankelijkheid aangetoond.

= FABEL

Bronnen:
Voedingsadvies
Risks and benefits of ADHD medication on behavioral and neuropsychiatric outcomes: a qualitative
review of pharmacoepidemiology studies using linked prescription databases – PMC
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022395625001141#sec5
https://www.unimelb.edu.au/newsroom/news/2023/march/long-term-safety-of-methylphenidate-in-
children-and-adolescents-with-adhd,-global-team-finds
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0149763419302350?via%3Dihub#sec0190
https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(23)00042-1/abstract
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1642431X25000506
https://ebpnet.be/nl/ebsources/1272
https://www.adhd-traject.be/nl/pagina/screening
Instituut Verantwoord Medicijngebruik
https://psycholoog.nl/blogs/adhd-awareness-month-mythen-en-feiten-over-adhd-bij-volwassenen/
https://zitstil.be/over-adhd/vragen-en-antwoorden/#komt-adhd-meer
https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/adhd_bij_volwassenen/diagnostiek_adhd_bij_volwassenen.html
Long-term safety of methylphenidate in children and adolescents with ADHD: 2-year outcomes of the
Attention Deficit Hyperactivity Disorder Drugs Use Chronic Effects (ADDUCE) study – The Lancet
Psychiatry
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9616454/#sec4
https://www.bcfi.be/nl/chapters/11?frag=8318&matches=
https://farmainfo.be/producten/werkzame-stof/methylfenidaat
Dewitte, I., & Willems, M. (2023). ADHD, help je mee?: Een lees-, leer- en doe-boek voor ouders en leerkrachten. Sig vzw.

Een gezonde mond

Zoals Vlaams instituut Gezonde Mond het verwoordt: de mond is de toegangspoort van het lichaam. Wanneer er problemen zijn in de mond, kunnen deze ook een invloed hebben op de algemene gezondheid. Omgekeerd kan een slechte gezondheid ook een invloed hebben op de mond. Onderstaande figuur licht alvast een tipje van de sluier hoe groot de impact van een slechte mondgezondheid kan zijn.

Een gezonde mond is dus heel belangrijk voor de algemene gezondheid, maar heeft uiteraard ook invloed op heel wat extra factoren rond het mentaal zelfbeeld en sociale gevolgen. Wanneer iemand met een onaangenaam gevoel in de mond zit of pijn, gaatjes, infecties, wanneer iemand niet comfortabel kan kauwen, slikken of praten, kan dit het zelfbeeld aantasten. Bovendien kan die persoon zich gaan afzonderen waardoor dit ook een grote sociale impact kan hebben. 

Basisadviezen voor een gezonde mond

Je krijgt een gezonde mond door op drie belangrijke dingen te letten:

• Een dagelijkse goede mondhygiëne
• (Minstens) jaarlijks mondonderzoek bij de tandarts
• Mondvriendelijke voeding

Een goede, dagelijkse mondhygiëne

De belangrijkste factor voor een goede mondgezondheid is een goede dagelijkse verzorging van de mond. Dit is eenvoudig te realiseren door tweemaal per dag de tanden een goede poetsbeurt te geven. 

Door te poetsen ga je tandplaque verwijderen. Dit is een zacht en kleverig, nauwelijks zichtbaar laagje op de tanden en kiezen. Het bestaat onder andere uit voedselresten, bacteriën en speekseleiwitten. Het zijn de bacteriën in deze plaque die de oorzaak zijn van de meest voorkomende mondproblemen. 

Om goed te poetsen, heb je een aantal zaken nodig:

Een goede tandenborstel, aangepast aan jouw gebit

Handmatig of elektrisch?

Een elektrische tandenborstel kan tandplaque doeltreffender verwijderen. Ze zijn bruikbaar vanaf de leeftijd van 2 jaar. Een elektrische borstel met ronde kop blijkt het meest efficiënt te zijn bij correct gebruik. 

Dit betekent zeker niet dat een elektrische tandenborstel noodzakelijk is! Een handmatige tandenborstel is absoluut een goed alternatief, op voorwaarde dat je een goede poetstechniek gebruikt. 

Aandachtspunten bij de keuze van een tandenborstel

Kies een kleine borstelkop met fijne, zachte haren. Een nieuwe tandenborstel is nodig van zodra de haren niet meer mooi (evenwijdig) recht staan.

Nuttige tip: verander de borstel bij iedere seizoenswisseling. 

In sommige situaties kan een aangepaste tandenborstel nuttig zijn, bijvoorbeeld bij bepaalde protheses of bij het dragen van een beugel Jouw lokale huisapotheker weet hiermee raad!

Tandpasta met een voldoende hoge hoeveelheid fluoride

Telkens je iets eet of drinkt, zetten bacteriën in het tandplaque bestanddelen in het voedsel om tot zuur. Deze zuurstoot tast de beschermlaag van de tanden aan, het glazuur. Fluoride beschermt tegen deze zuurstoten door het glazuur van de tanden harder te maken. Het helpt op deze manier om gaatjes te voorkomen. De aanbevolen hoeveelheid fluoride in tandpasta varieert in functie van de leeftijd. Ook de nodige hoeveelheid tandpasta zal variëren afhankelijk van de leeftijd, zoals overzichtelijk weergegeven in onderstaande afbeelding van het Vlaams instituut mondgezondheid. 

Kijk dus zeker de hoeveelheid fluoride na op je tube tandpasta en gebruik een aangepaste tandpasta i.f.v. de leeftijd. 

Zeker bij kleine kindjes is het belangrijk goed te letten op de hoeveelheid fluoride in tandpasta en de gebruikte hoeveelheid tandpasta, want te hoge hoeveelheden fluoride kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid en kleine kindjes gaan hun tandpasta vaak inslikken. Een typisch verschijnsel van een te hoge dosis bij kinderen is ‘fluorose’, dit zijn witte vlekken en streepjes op de tanden.

Bij andere kwaaltjes, zoals gevoelig tandvlees, kunnen ook andere bestanddelen in je tandpasta nuttig zijn. Vraag gerust raad aan je lokale huisapotheker! 

Materiaal om tussen de tanden te reinigen

Ook tussen de tanden en plaatsen waar de tandenborstel moeilijk bij kan, kan tandplaque zich opstapelen. Daarom raadt men aan om minstens één keer per dag tussen de tanden te reinigen, het liefst vóór het poetsen. 

Hiervoor kan je verschillende zaken gebruiken, zoals je op de figuur hierboven kan zien. Welk materiaal je het best gebruikt, hangt af van de vorm en de ruimte tussen je tanden. Ook de gebruiksvriendelijkheid kan een rol spelen. Bij twijfels: vraag raad aan je tandarts of mondhygiënist. 

Merk tenslotte op dat een mondspoelmiddel niet nodig is wanneer je je tanden goed poetst en je geen mondproblemen hebt. Tandplaque kan je enkel verwijderen door te schrobben. Je kan het gebruik van een mondspoelmiddel in dat geval vergelijken met een auto wassen door er gewoon een emmer water over te gieten: je krijgt niet het gewenste effect.

Hoe poets je nu het best je tanden? 

Tanden worden twee keer per dag gepoetst gedurende twee minuten. Belangrijk is dat één van deze poetsbeurten gebeurt voor het slapengaan. Na het poetsen drink of eet je niets meer, behalve water. De manier van poetsen verschilt per leeftijd. Vanaf de leeftijd van 12 jaar is de methode vrij universeel, zoals hieronder verduidelijkt. Voor jongere kinderen of personen met prothesen, implantaten, kronen of vals gebit moet er met wat extra factoren rekening gehouden worden: 

Vanaf de leeftijd van 12 jaar

Ga telkens op dezelfde manier te werk:

Reinig éénmaal per dag eerst tussen de tanden en moeilijk te reinigen tandoppervlakken volgens de methode hier onder afgebeeld:

Daarna is het aan de tandenborstel om te gaan schrobben. Hier houd je het best telkens dezelfde volgorde van poetsen aan: de binnenkant, de buitenkant en vervolgens de bovenkant van de tanden. Je poetst telkens tot aan de tandvleesrand. 

Na het poetsen spuw je overtollige tandpasta uit. Je spoelt je mond niet na met water of mondspoelmiddel. Spoel wel het gebruikte materiaal af met stromend water en laat alles rechtopstaand drogen. Indien nodig (bij eenmalig gebruik, zoals bv. flosdraad, of slijtage) gooi je het materiaal gewoon weg.

Als je merkt dat er veel beslag op je tong aanwezig is, kan je ook je tong minstens één keer per dag reinigen. Dit kan onder andere met een lusvormige tongschraper of een tongborstelschraper, onder andere te vinden bij Jouw Lokale Huisapotheker.

Wil je meer informatie of correcte poetstechnieken? Kijk dan zeker de basisadviezen na van het Vlaams instituut Gezonde Mond!

Kinderen tot 12 jaar

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de leeftijden 0 tot 2 jaar, 2 tot 6 jaar en 6 tot 12 jaar.
Tot 6 jaar beveelt men aan dat ouders de tanden poetsen. Tot de leeftijd van ongeveer 10 jaar poetsen de ouders de tanden nog eens na. Wil je hierover meer informatie? Vlaams instituut mondgezondheid heeft de poetsmethode in functie van de leeftijd én tandenborstel heel mooi, visueel en overzichtelijk opgelijst in hun basisadviezen rond mondhygiëne onder de 12 jaar.

Gebitsprotheses

Voor gebitsprotheses tellen andere ‘regels’: deze worden met een speciale borstel gereinigd en met neutrale vloeibare (hand)zeep. Tandpasta kan de prothese aantasten en wordt dus beter niet gebruikt. Na het poetsen ga je een gebitsprothese wél gaan afspoelen, in tegenstelling tot wanneer je je tanden poetst. Vergeet zeker ook de slijmvliezen niet te reinigen met een zachte tandenborstel of een gaasje, hiervoor is geen tandpasta nodig. Een gebitsprothese wordt ’s avonds uit de mond, en droog bewaard.

Reinigingstabletten zijn trouwens niet noodzakelijk voor het goed onderhouden van een gebitsprothese.

Meer weten over het correct onderhouden van je implantaten, kronen, bruggen of uitneembare gebitsprothese? Het Vlaams instituut mondgezondheid heeft een mooie overzichtelijke folder uitgewerkt die alles overzichtelijk én visueel toelicht. 

(minstens) Jaarlijks mondonderzoek bij de tandarts

Naast een grondige dagelijkse mondhygiëne is ook een halfjaarlijks tot jaarlijks mondonderzoek bij de tandarts een belangrijke pijler voor een goede mondgezondheid. Voor kinderen raadt men zelfs aan om tweemaal per jaar naar de tandarts te gaan. Uiteraard bezoek je je tandarts eerder wanneer je tand(vlees)problemen krijgt. 

Regelmatig de tandarts opzoeken, is ook geen slecht idee in kader van terugbetaling. Personen vanaf 19 jaar die regelmatig* de tandarts bezoeken krijgen een betere terugbetaling voor tandzorg dan wie dat niet doet. Wanneer je een tandartsbezoek zou uitstellen tot wanneer er zich echt problemen voordoen, zou dit duur kunnen worden. Bovendien kan de tandarts veel van deze problemen net gaan voorkomen. 

* met regelmatig bedoelt men dat de patiënt het voorgaande kalenderjaar tandzorg kreeg die terugbetaald werd.

 Mondvriendelijke voeding

De derde en laatste, maar zeker niet minder belangrijke, pijler voor een goede mondgezondheid is mondvriendelijke voeding. 

Door bewust om te gaan met wat én wanneer je eet, behoud je een goede mondgezondheid en voorkom je tandbederf en tanderosie. 

Voeding en het risico op cariës/tandbederf

Telkens je iets eet of drinkt, zetten bacteriën in het tandplaque bestanddelen in het voedsel om tot zuur. Deze zuurstoot tast het glazuur van de tanden aan. Dit is onvermijdelijk, maar geen nood: je tanden herstellen zich, op voorwaarde dat ze hier de nodige tijd voor krijgen (ongeveer een uur na inname van voeding of dranken). Het is daarom noodzakelijk dat je de tanden rust geeft tussen de eetmomenten door.

Een aantal nuttige tips:

• Beperk het aantal ‘maaltijdmomenten’ op een dag tot 5 keer om je gebit de nodige rust te geven.
  Ook het drinken van zure (light én zero-producten!) en/of gesuikerde dranken tellen mee als zo’n maaltijdmoment. Ook heel wat citrusvruchten zijn mondonvriendelijk door hun zuurtegraad waardoor deze beter bij één van de 5 maaltijden worden genuttigd. 
• Drink tussen de maaltijden door enkel water;
• Drink een glas water na een suikerrijk, zuur of plakkerig tussendoortje;
• Vermijd om ’s nachts, voor het slapengaan of nadat je de tanden hebt gepoetst, te eten. 

Voorbeelden van te vermijden voedingsmiddelen met een verhoogd risico op tandbederf zijn: frisdrank met suiker, fruitsap, snoepgoed, koeken, gesuikerde cornflakes, honing, fruit in siroop, gedroogd fruit, zuivelproducten met suiker, …

Mondvriendelijke voeding op hun beurt, bevatten geen vrije suikers en hebben geen schadelijke impact op onze tanden. Dit zijn onder andere groenten (incl. soep, groentesap), vlees, vis en vleesvervangers, ongesuikerde noten, water, thee en koffie (zonder suiker!), ongesuikerde yoghurt, … 

Tenslotte heb je voedingsmiddelen die je tanden zelfs kunnen beschermen tegen tandbederf: harde kazen en melk (namelijk ongesuikerde melkproducten), suikervrije kauwgom of kauwgom met xylitol.

Voeding en het risico op tanderosie

Tanderosie is slijtage van het tandglazuur. Je tandglazuur lost op en wordt feitelijk weggespoeld door het inwerken van zuren (zure voedingsmiddelen en dranken). Dit kan (in een gevorderde fase) zichtbaar zijn door een bruin/geelverkleuring van de tanden. Tanderosie is zeer agressief gezien verdwenen tandglazuur niet meer terugkomt en dus onherstelbare schade veroorzaakt.

Erosie kan je eenvoudig gaan beperken door je tanden zo weinig mogelijk bloot te stellen aan zuren. Een aantal tips:

• Kies mondvriendelijke dranken: water heeft altijd de voorkeur, ongesuikerde koffie en thee of melk kunnen afwisseling brengen. Vermijd suikerrijke dranken, maar zéker ook light versies en energiedranken gezien deze erg zuur zijn. 
• Kies je toch voor een gesuikerd of zuur drankje, hou dan rekening met volgende suggesties:
  • Drink het in één keer leeg, bij voorkeur in combinatie met een hoofdmaaltijd;
  • Beperk de contacttijd in de mond en slik zo snel mogelijk door. Ga niet ‘spoelen’ met de drank, drink eventueel via een rietje zodat contact met je tanden beperkt wordt;
  • Poets je tanden niet meteen na het drinken van dergelijke dranken (gezien je je glazuur gewoon wegpoetst). Wacht minstens 30 minuten, liever zelfs één uur; 
  • Nuttig geen suikerhoudende of zure dranken net voor het slapengaan;
• Beperk fruit tot 2 à 3 stukken per dag. Bij voorkeur werk je met fruit waarop je goed moet kauwen om de speekselproductie te stimuleren. Beperk gedroogd fruit en fruitmoes.

Heb je nog vragen of bezorgdheden?
Aarzel niet te spreken met je tandarts.

Ook bij Jouw lokale huisapotheker kan je terecht voor verder advies rond mondhygiëne.

Bronnen

• Vlaams instituut gezonde mond
• Figuren: www.gezondemond.be
• www.allesoverhetgebit.nl
• Ipsa, “dagelijkse zorg voor een gezonde mond”

Een apotheker geeft niet alleen medicatie mee met de mensen maar is ook een luisterend oor. Een apotheker is helemaal geen eenzame job, in tegendeel, luisteren naar de patiënten, maar ook contact houden met dokters en collega’s is erg belangrijk. En ga zo verder… Op ludieke wijze tonen Dirk en Karel hoe het moet, of beter, hoe het niet moet, met de knipoog naar het beroep als apotheker.

Want apotheker zijn, dat is helemaal niet saai, integendeel. 😉

THINK TWICE dekt de lading in die zin dat als je denkt over het beroep als apotheek er vaak misverstanden ontstaan. Clichés zeg maar, die we gaan weerleggen en waar je dus 2x over kan nadenken voor je ze aanneemt. THINK TWICE slaat ook op het nadenken over de studiekeuze. Als jongeren een keuze moeten maken om verder te studeren, dat ze ook eens nadenken over de studierichting en het beroep als apotheker.

Wij zijn alvast overtuigd van onze warme, mooie job. Alle verhalen, testimonials, quotes & ideëen om ons beroep extra in the picture te zetten zijn dan ook meer dan welkom.

Reageer op deze blog of stuur een mailtje naar helledetavernier@gmail.com

Hoewel epilepsie veel voorkomt, is er nog steeds veel onwetendheid bij de algemene bevolking. Dit draagt bij aan valse overtuigingen en fabels over de ziekte. Daarom wordt jaarlijks de Internationale Epilepsie Dag georganiseerd. Tijdens deze dag wordt extra aandacht besteed aan het kenbaar maken van epilepsie en het doorbreken van de taboes rond de ziekte.

Wat is epilepsie?

Epilepsie, of ook de vallende ziekte genoemd, is een aandoening waarbij aanvallen herhaaldelijk voorkomen. Deze aanvallen worden veroorzaakt door een plotselinge, tijdelijke verstoring van de elektrische prikkeloverdracht in de hersenen. Het kan gebeuren dat iemand eenmalig een epileptische aanval heeft, maar dit betekent nog niet dat de persoon epilepsie heeft. Pas wanneer iemand twee of meer epileptische aanvallen (zonder oorzaak) heeft gehad, spreekt men van de aandoening ‘epilepsie’.

De epileptische aanvallen kunnen sterk verschillen van vorm, intensiteit en frequentie. Dit hangt af van waar in de hersenen de aanval ontstaat en of deze aanval verder verspreid in de hersenen.

De soorten aanvallen kunnen in twee grote groepen opgedeeld worden: focale en gegeneraliseerde aanvallen. 

Focale aanval (partiële aanval)

Eenvoudige focale aanval

Een eenvoudige focale aanval begint in één bepaald deel van de hersenen. De persoon zelf blijft tijdens deze aanval bij bewustzijn en zal achteraf ook de symptomen kunnen beschrijven.

Afhankelijk van waar in de hersenen de aanval begint, zal de persoon andere klachten ervaren. 

• Motorisch: plotse schokken of trekkingen
• Sensorisch: plotse gewaarwordingen – iets voelen (vb. tinteling), zien (vb. lichtflitsen), ruiken, etc.
• Autonoom: hartkloppingen, bleek of rood worden, etc.
• Emotioneel: angst, verstoord tijdsbesef, déjà vu, etc.

Complexe focale aanval

Als de aanval in een groter deel van de hersenen ontstaat, en dus iets uitgebreider is, spreekt men van een complexe focale aanval. Hierbij zal de persoon gedeeltelijk of volledig zijn bewustzijn verliezen. Een aanval zal meestal een aantal minuten duren, waarna het bewustzijn geleidelijk aan terugkomt. Meestal zal de persoon gewoon kunnen doorgaan met wat hij aan het doen was voor de aanval.

Ook hier zijn de klachten zeer uiteenlopend, van verwardheid tot automatische bewegingen zoals kauwen of aan kledij prutsen.

Secundair gegeneraliseerde aanval

Een focale aanval kan zich toch nog verspreiden over de gehele hersenen en zo overgaan naar een secundair gegeneraliseerde aanval. Dit kan zodanig snel gebeuren dat men niet merkt dat de aanval focaal begon.

Gegeneraliseerde aanval (niet-plaatsgebonden aanval)

Gegeneraliseerde aanvallen verspreiden zich meteen over de beide hersenhelften. Deze aanvallen zullen altijd samengaan met een bewustzijnsstoornis. Na de aanval zal de persoon ook vaak klachten ervaren zoals hoofd- en spierpijn, hevige vermoeidheid en slaperigheid.

Gegeneraliseerde aanvallen kunnen in verschillende groepen onderverdeeld worden, afhankelijk van de klachten:

• Tonische aanval: verlies van bewustzijn en verstijven van spieren. Persoon zal verstijft op de grond vallen, maar geen trekkingen/schokken ervaren.
• Clonische aanval: schokken van spieren, meestal in de armen en benen. De spieren zullen bij deze aanval niet verstijven.
• Tonisch-clonische aanval:  verlies van bewustzijn en spieren zullen verstijven, samen met trekkingen of schokken in de armen en benen. Ook volgende symptomen kunnen voorkomen: lucht wordt uit de longen geperst, kaakspieren spannen op en schuimvorming rond de mond.
• Atone aanval: verlies van bewustzijn en verslappen van de spieren. Persoon zal in elkaar zaken, maar zal geen schokken ervaren en spieren zullen niet verstijven.
• Absence: plotselinge daling van bewustzijn (die ook plots eindigt), waardoor persoon even ‘weg van de wereld’ lijkt. Na het einde van de absence gaat persoon meteen weer door met bezigheid van voor de absence.
• Myoclonische aanval: korte aanval waarbij de spieren plots samentrekken. Het kan voorkomen zonder dat men merkt dat men het bewustzijn verliest.

Status epilepticus

Een aanval kan een paar seconden tot een paar minuten duren. Als een aanval langer dan 20 minuten duurt of de ene aanval de andere meteen opvolgt, spreekt men van status epilepticus.

Oorzaken van epilepsie

Epilepsie kan verschillende oorzaken hebben, maar bij 50% van de personen met epilepsie is de oorzaak ongekend.

Epilepsie kan een genetische oorzaak hebben. In dit geval zal epilepsie ontstaan door een afwijking in de genetische code (DNA) van de persoon. In sommige gevallen zal de genetische oorzaak erfelijk zijn

Daarnaast kan epilepsie ook veroorzaakt worden door externe factoren. Mogelijk externe factoren zijn: 

• Een hersenletsel als gevolg van een ongeval, vaatmisvormingen, een tumor, moeilijkheden bij de geboorte, etc.
• Een metabole afwijking (stofwisselingsziekte)
• Een verstoring in de werking van het immuunsysteem

Een aanval kan door verschillende situaties worden uitgelokt. Belangrijk is dat deze situaties epilepsie enkel kunnen uitlokken, maar niet veroorzaken. Epilepsie wordt namelijk gedefinieerd door het herhaaldelijk optreden van “ongeprovoceerde” aanvallen. 

Mogelijke situaties die een aanval kunnen uitlokken zijn: koorts, overmatige stress, angst, verveling, alcohol, een sterk en onverwacht geluid, een felle of flitsende lichtbron en een tekort aan eten of slaap.

Ook door de medicatie niet consequent in te nemen kunnen aanvallen terug frequenter of intenser optreden.

Behandeling

70% van de personen met epilepsie kunnen de aanvallen onder controle krijgen via medicatie. 

Er is een ruim aanbod aan beschikbare medicatie. De keuze van een anti-epilepticum hangt af van de vorm van epilepsie, het soort aanvallen en de individuele medische situatie. Hierdoor kan het soms een tijd duren voor de juiste dosering van de geschikte anti-epilepticum bepaald kan worden.

Bij sommige patiënten kunnen de aanvallen niet onder controle gehouden worden met anti-epileptica. Deze patiënten zijn medicatieresistent. Dit betekent echter niet dat er geen andere behandelopties meer mogelijk zijn. In samenspraak met de behandelende arts kan bekeken worden welke behandeling best geschikt is voor de patiënt.

Mogelijke niet-medicamenteuze behandelingen zijn: epilepsiechirurgie, ketogeen dieet, nervus vagus stimulatie of diepe hersenstimulatie.

Wat te doen bij een aanval?

Aangezien aanvallen in verschillende vormen en ernst kunnen voorkomen, moet ook de aanbeveling voor hulp aangepast worden aan het type aanval.

Bronnen

Epilepsie. (sd). Opgehaald van Epilepsie Liga: https://www.epilepsieliga.be/epilepsie-2

Epilepsie. (2022, 2 17). Opgehaald van Gezondheid en wetenschap: https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/epilepsie

Epilepsie. (2023, 8 31). Opgehaald van UZ Leuven: https://www.uzleuven.be/nl/epilepsie#:~:text=Focale%20aanval%20met%20intacte%20gewaarwording&text=Deze%20aanvallen%20kunnen%20zich%20op,hersenen%20waar%20de%20aanval%20plaatsvindt.&text=Autonoom%3A%20bleek%20of%20rood%20worden,%2C%20d%C3%A9j%C3%A0%20vu%2C

Epilepsy. (2023, 2 9). Opgehaald van World Health Organisation: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/epilepsy

Internationale Epilepsie Dag. (sd). Opgehaald van Epilepsie Liga: https://epilepsieliga.be/internationale-epilepsie-dag-13-februari-2023

Een voedingssupplement is een middel dat de normale voeding kan aanvullen, maar deze niet
vervangt. Ze kunnen dan ook nooit in de plaats komen van een gevarieerd, evenwichtig dieet. Deze
producten bevatten vaak vitaminen (bv. vitamine C, foliumzuur), mineralen (calcium, magnesium),
planten (bv. gember, look). Ze worden gebruikt om bepaalde tekorten aan te vullen, maar kunnen
ook een bepaald (fysiologisch) effect hebben in het lichaam. Doordat ze verkrijgbaar zijn in pillen,
ampullen, siroop, … worden ze vaak verward met een geneesmiddel.

Een voedingssupplement is echter geen geneesmiddel, aangezien ze geen ziektes voorkomen of
behandelen. Bovendien moet een geneesmiddel aan andere, strengere eisen voldoen om op de
markt te mogen komen.

Gebruik enkel vergunde voedingssupplementen

Voedingssupplementen moeten voldoen aan bepaalde Belgische en Europese wetten. Een
voedingssupplement mag dan ook enkel verkocht worden nadat ze goedgekeurd zijn door de FOD
Volksgezondheid. Zij bestuderen de verschillende ingrediënten (soort en hoeveelheid), de
nutritionele analyse, gegevens in verband met de aanwezigheid en zuiverheid van de actieve stoffen
en de etikettering van het product om de veiligheid te kunnen garanderen.
Indien aan alle voorwaarden is voldaan, en het product dus als veilig beschouwd wordt, wordt het
product in België erkend als voedingssupplement en krijgt het een notificatienummer. Dit nummer
wordt voorafgegaan door de letters NUT of PL en staat soms neergeschreven op de verpakking, maar
dit is niet verplicht. Jouw lokale huisapotheker kan echter wel nagaan of een voedingssupplement
een notificatienummer heeft, en dus als veilig beschouwd mag worden.

Zijn vergunde voedingssupplementen enkel in de apotheek te verkrijgen?

Nee. Ook via andere kanalen kan je vergunde voedingssupplementen terugvinden.
De verantwoordelijkheid hiervan ligt bij de persoon die deze supplementen aanbiedt, je werkt dus
beter enkel via betrouwbare kanalen.
Pas op met producten op het internet. Deze kunnen vervalst zijn of niet vergund zijn en dus gevaarlijk
zijn voor je gezondheid. Laat je dus zeker niet misleiden door advertenties en reclame die vaak te
mooi zijn om waar te zijn.

Jouw lokale huisapotheker gaat natuurlijk wel een stapje verder: hij/zij controleert namelijk de
samenstelling en vergunning van het supplement en controleert voor jou of je dit product veilig kan
gebruiken in combinatie met jouw geneesmiddelen of andere supplementen.
Men denkt soms verkeerdelijk dat, gezien het gaat om een voedingssupplement of “omdat het van
een plant is”, deze producten volledig onschuldig zijn. Niets is minder waar!

Ook voedingssupplementen moeten gebruikt worden volgens de instructies. Bepaalde stoffen
kunnen in een te hoge hoeveelheid schadelijk zijn voor het lichaam, denk bijvoorbeeld aan vitamine
D.

Bovendien kunnen bepaalde voedingssupplementen het effect van bepaalde geneesmiddelen gaan
versterken of afzwakken. Wees dus steeds voorzichtig en vraag eerst raad aan jouw lokale
huisapotheker of huisarts voor je een voedingssupplement opstart. Laat hen ook altijd weten
wanneer je een bepaald voedingssupplement gebruikt zodat zij hier rekening mee kunnen houden in
de verdere begeleiding van jouw gezondheid.

Bronnen:
https://www.health.belgium.be/nl/voedingssupplementen-en-verrijkte-voedingsmiddelen
https://www.favv-afsca.be/consumenten/waarschuwingen/2019/2019-09-04b.asp

• Je huisapotheker luistert, geeft raad, doet aan preventie en, indien nodig, verwijst hij de patiënten naar andere zorgverstrekkers door.
• Dankzij de bijdrage van jouw huisapotheker waarborgt de apothekers een doeltreffende wachtdienst waarbij er een continue toegang tot geneesmiddelen is en dit 24 uur op 24 en 7 dagen op 7. 
• Als geneesmiddelenspecialist bij uitstek begeleidt je huisapotheker je bij het goed gebruik van je geneesmiddelen.
• Je huisapotheker staat klaar voor een persoonlijke begeleiding, afgestemd op jouw noden.
• Bovendien is en blijft je huisapotheker ook specialist in magistrale en officinale bereidingen.
• Door veel aandacht te besteden aan registratie, heeft je huisapotheker als enige zorgverlener een volledig overzicht van alle geneesmiddelen die je neemt.
• Je huisapotheker bezorgt je een persoonlijk medicatieschema en past dat aan wanneer nodig.
• Je huisapotheker werkt samen met je (huis)arts en andere zorgverleners, en is de contactpersoon voor informatie over jouw medicatie.
• Veiligheid en kwaliteit staan hoog in het vaandel in de apotheek. Je huisapotheker staat garant voor de veiligheid van zijn patiënten en is verantwoordelijk voor de kwaliteit van alle gezondheidsproducten die hij aflevert.
• Naast hun taak als zorgverstrekker hebben apothekers, door hun lokale verankering en regelmatige contacten met alle bevolkingscategorieën, ook een belangrijke sociale rol waardoor ze een aanzienlijk vertrouwen genieten bij het grote publiek.

Wat zijn die beestjes nu eigenlijk precies?

Luizen zijn een onschuldig, maar hardnekkig probleem. Vaak wordt onterecht gedacht dat dit te maken heeft met een slechte verzorging. Een tweede misvatting van luizen is namelijk dat ze kunnen springen of vliegen, of worden overgedragen door besmette huisdieren.

Luizen zijn lichtgrijze tot bruine  insecten die op het haar van de mens kunnen voorkomen. Deze parasieten hechten zich vast aan de haren en zuigen zich vol met bloed. Tijdens dat zuigen komt het speeksel van de luis in contact met je huid, wat de typische jeuk veroorzaakt.

Hoofdluizen zijn gastheerspecifiek en overleven dus enkel op de mens en niet op huisdieren. Ze verplaatsen zich door te kruipen en kunnen dus alleen verhuizen door rechtstreeks hoofdcontact van mens tot mens. Overdracht via hoeden, sjaals, kam, stoelen of hoofdkussens is mogelijk, maar komt niet vaak voor. Luizen die de mens verlaten, sterven namelijk binnen de 48 uur door uitdroging aangezien ze slechts twee dagen zonder bloedmaaltijd overleven. Daarom komen ze meestal voor bij mensen die in groep leven, zoals in scholen, internaten, kazernes e.d. Zo kan al snel een soort luizenplaag meerdere leden van die groep last bezorgen.

Op de plaatsen waar de luizen steken, ontstaan kleine jeukende knobbeltjes (papels), meestal meerdere bij elkaar. Hoofdluizen bevinden zich vooral in de haren van de nekstreek en boven de oren. Als je goed kijkt, kun je de luizen zelfs zien. Om heel zeker te zjin, kan je de luizen ook uitkammen met een luizenkam boven een wit blad papier, zo zie je ze het best.
De eitjes van de luizen (de neten) op hun beurt, worden vooral gevonden op de warmste plaatsen van het hoofd, namelijk achter de oren en in de nek.  Die kun je ook gewoon zien, en zelfs voelen als je het haartje tussen je vingers laat glijden. Neten zijn eivormig en de kleur varieert van bleek en doorzichtig tot donker, afhankelijk van het levensstadium. De parelachtige, witte lege omhulsels die in het haar achterblijven, zijn oude neten. Dit mag je niet verwarren met schilfertjes, deze liggen los tussen de haren en zijn talrijker, tot tegenstelling van neten.

“Hoewel iedereen vooral bij jeuk denkt aan aan hoofdluizenbesmetting, blijkt dat slechts 1 op 5 kinderen met luizen daadwerkelijk jeuk heeft.”

Slechte hygiëne is geen oorzaak van een luizeninfectie, het kan iedereen overkomen. Echter, als je kind luizen heeft, behandel dit dan zo snel mogelijk om verdere besmetting te voorkomen. Verwittig ook de school, crèche of andere eventuele instellingen, zodat die de nodige maatregelen kan nemen om een luizenplaag te voorkomen.

Een eerste behandelmethode is de nat-kammethode. Hier ga je letterlijk de neten wegkammen met een luizenkam. Dat is een kam waarvan de tanden dichter dan 0,3 mm bij elkaar staan. Steeds vaker wordt deze methode gebruikt. Hierbij worden de haren eerst gewassen en ingewreven met haarbalsem (conditioner) en vervolgens uitgekamd met een luizenkam vanaf de wortel van het haar naar de punt toe. Dit doe je twee keer per week, twee weken lang. Deze optie is ook een alternatief als de producten die je apotheker heeft voorgesteld, niet helpen. Sommige luizen hebben namelijk resistentie opgebouwd tegen de bestaande luizenshampoos, door deze producten te vaak te gebruiken wanneer dit niet nodig was.

Je apotheker kan je een zogenaamde luizenshampoo, -spray of -lotion aanraden. Er bestaan verschillende producten die doeltreffend zijn. Eerste keuze is permethrine, een insecticide die inwerkt op het zenuwstelsel van de luis. Daarmee wrijf je de haren zorgvuldig in. Laat het product 20 minuten inwerken, en spoel daarna af. Herhaal de behandeling na één week om resterende luizen en neten te verwijderen. Is het probleem na twee weken nog niet opgelost, dan wordt overgeschakeld op een ander product. Meestal wordt dan gekozen voor dimethicon, een olie die de luchtopeningen van de luis afsluit. Deze olie kan het haar wel erg vettig maken! 

Een bezoek van luizen kan je niet voorkomen. Het enige wat je kan doen is de kans op besmetting minimaal te houden.  Daarom wordt het gemeenschappelijk gebruik van onder meer hoeden en sjaals afgeraden, alsook hoofd-hoofdcontact.

• Preventief mag je zeker geen luizendodende middelen gebruiken. Dit is niet doeltreffend, de producten zijn bovendien giftig en irriterend en de luizen zouden er kunnen aan wennen, wat dan weer resistentie uitlokt. 

• Was mutsen, sjaals, knuffels, enz. op 60°C. Wat niet (warm) kan worden gewassen, steek je een week in een afgesloten plastic zak, dan zijn de luizen in elk geval dood. Kleine voorwerpen kunnen ook voor een dag in de diepvriezer.

• Kammen en borstels die in aanraking zijn gekomenmet luizen, kunnen het best worden gereinigd door te weken in warm water (minimaal 60°C gedurende vijf minuten). 

Weet je geen raad meer? Geen probleem, je apotheker wel- dus ga het even vragen!

Bronnen:

gezondheidenwetenschap.be
Adviezen voor zelfzorg
https://www.cm.be/ziekte-en-behandeling/klachten-en-ziekten/hoofdluizen
https://www.kindengezin.be/gezondheid-en-vaccineren/ziek/luizen/