Tekenbeet: wat moet ik nu doen?

In België loopt het tekenseizoen doorgaans van maart tot en met november, met een piek in juni en juli. Teken kunnen ziekten overbrengen, waaronder de ziekte van Lyme. Controleer jezelf daarom na een verblijf in de natuur altijd grondig op teken.

Controleren op een tekenbeet

Een tekenbeet voel je meestal niet. Teken zijn bovendien klein en kunnen zich vastbijten op moeilijk zichtbare plaatsen, zoals onder het haar, achter de oren, in de oksels, tussen de tenen, in de bilnaad, navel, liezen of knieholtes. Controleer daarom je hele lichaam van kop tot teen en vraag indien nodig iemand om te helpen of gebruik een spiegel.

Doe de tekencheck bij voorkeur dezelfde dag en maak er tijdens het tekenseizoen een dagelijkse gewoonte van nadat je buiten in de natuur bent geweest.

Hoe herken je een tekenbeet?

Een teek is een kleine, bruinzwarte parasiet die zich in de huid vastbijt. Een pas vastgebeten teek ziet eruit als een klein donker puntje. Naarmate de teek zich met bloed vult, wordt ze groter en ronder.

De grootte verschilt naargelang het ontwikkelingsstadium. Larven zijn ongeveer 0,5 tot 1 millimeter groot en hebben zes poten. Nimfen zijn ongeveer 2 tot 3,5 millimeter groot en volwassen teken 7 tot 15 millimeter. Nimfen en volwassen teken hebben acht poten.

Hoe verwijder ik een teek?

Verwijder een teek zo snel mogelijk en in één rustige beweging. Gebruik hiervoor een tekenverwijderaar of een puntige pincet. Neem de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek ze rustig recht uit de huid. Draai niet.

Breng niets aan op de teek of de huid, zoals alcohol, olie, zeep of andere middelen. Knijp de vasthangende teek niet plat en verbrand ze niet.

Blijft er een klein stukje van de teek in de huid zitten? Dat is meestal niet erg. Het stukje komt vanzelf naar buiten, maar de huid kan lokaal ontsteken. Maak het wondje indien nodig schoon met water en zeep.

Controleer na het verwijderen ook de rest van je lichaam: wie één teek vindt, kan er meerdere hebben.

Wat moet ik verder opvolgen?

Volg de plaats van de tekenbeet gedurende één maand op. Noteer de datum van de beet en maak eventueel een foto van de huid. Plaats wekelijks een herinnering in je agenda om de beet te controleren. Zo kun je veranderingen beter herkennen.

Niet elke teek is besmet en de meeste mensen worden niet ziek na een tekenbeet. Teken kunnen wel verschillende ziekteverwekkers overbrengen. De meest voorkomende tekenziekte in België is de ziekte van Lyme, veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi.

Een belangrijk signaal van de ziekte van Lyme is een rode of donkerpaarse, ringvormige plek die geleidelijk groter wordt rond de plaats van de beet (het erythema migrans). Deze plek verschijnt meestal pas na enkele dagen tot enkele weken. Op een donkere huid kan de verkleuring moeilijker zichtbaar zijn of eerder blauwachtig lijken. Niet iedereen met de ziekte van Lyme krijgt zo’n ring (1 op 10 mensen die de ziekte van Lyme krijgen).

Ook griepachtige klachten, zoals koorts, spier- of gewrichtspijn en vermoeidheid, kunnen voorkomen.

Ontstaat er na een tekenbeet een groter wordende rode of donkerpaarse vlek of ring, of krijg je griepachtige klachten? Neem dan contact op met je huisarts en vermeld dat je een tekenbeet hebt gehad.

De ziekte van Lyme kan meestal goed worden behandeld met antibiotica. Zonder behandeling kan de infectie zich verder verspreiden en later klachten veroorzaken, onder meer aan de gewrichten of het zenuwstelsel. Een correcte diagnose is daarom belangrijk.

Een eerdere besmetting beschermt bovendien niet tegen een nieuwe infectie. Je kunt de ziekte van Lyme dus meer dan één keer krijgen.

Indien er na een maand opvolging zich geen symptomen voordoen, is behandelen niet nodig.

Naast Lyme bestaan er andere tekenziekten, zoals tekenencefalitis (TBE). Het risico daarop verschilt per regio. TBE komt in België veel minder vaak voor dan de ziekte van Lyme.

Hoe tekenbeten voorkomen?

Zoals altijd is voorkomen beter dan genezen. Beperk het contact met teken door op wandelpaden te blijven en bedekkende kledij te dragen. Kies bij voorkeur voor lange mouwen, lange broekspijpen en gesloten schoenen. Lichte kleding maakt teken gemakkelijker zichtbaar.

Op onbedekte huid kan eventueel een insectenwerend middel zoals DEET worden gebruikt. Vraag advies aan je apotheker over het geschikte product en het correcte gebruik.

De belangrijkste gewoonte blijft: doe na een verblijf in de natuur altijd een tekencheck.